Usługi zamiast produktów: konieczność na drodze do zrównoważonego rozwoju?

10. 11 .2021, Cyrkl

Sam produkt już nie wystarcza, klienci oczekują również kompleksowej opieki. Naprawy, doradztwo oraz inne dodatkowe usługi stają się więc częścią pakietu, a model serwicyzacji zyskuje na popularności. Jakie korzyści i wyzwania niesie to dla firm produkcyjnych na drodze do zrównoważonego rozwoju i jak to wygląda w praktyce?

Jedną z zasad gospodarki cyrkularnej jest eliminacja odpadów. Powinniśmy traktować je jako wadę konstrukcyjną produktu, a nie jako nieunikniony produkt uboczny wytwarzanych przez nas przedmiotów. Przejawem realizacji tej zasady jest wydłużenie cyklu życia produktów, na który składa się wszystko - począwszy od wyboru rodzaju i jakości materiałów, a skończywszy na właściwej obsłudze i naprawie produktu.

Przedsiębiorstwa produkcyjne powinny więc dbać o podnoszenie jakości swoich produktów oraz świadczyć dodatkowe usługi, takie jak konserwacja czy naprawa swoich produktów. O to również walczy Unia Europejska poprzez wprowadzenie dyrektywy “Prawo do naprawy”, która zmusza przedsiębiorstwa do możliwości naprawy ich produktów. 

Ważnym aspektem jest również wyposażenie samej firmy, które nie powinno odgrywać drugorzędnej roli. Priorytetem powinno być zapewnienie regularnych przeglądów maszyn, akcesoriów, a także wysokiej jakości odzieży ochronnej dla pracowników. W ten sposób można zminimalizować ilość odpadów powstających w samym procesie produkcji. 

Serwicyzacja w przemyśle

Pojęcie serwicyzacja można zdefiniować jako sprzedaż rozwiązań i wyników, a nie konkretnych produktów. Firmy stosujące to podejście nie tylko dostarczają swoje produkty jako środek do zaspokojenia potrzeb, ale również usługi towarzyszące, które uzupełniają realną wartość materialnych produktów. Krótko mówiąc, produkt staje się platformą do sprzedaży usług.

Model ten nie jest jednak bynajmniej nowy. Jednym z najbardziej znanych przykładów takiego rozwiązania są platformy streamingowe. Kasety magnetofonowe, płyty CD czy DVD, które kiedyś znajdowały się w każdym domu, zostały zastąpione przez Netflix, HBO GO czy Spotify. Te, za pewną miesięczną opłatą, pozwalają klientom cieszyć się odtwarzaniem multimediów bez konieczności posiadania produktu na własność. Abonenci mogą w ten sposób oglądać lub słuchać dużej ilości mediów w standardowej jakości, ze spersonalizowanymi rekomendacjami opartymi na historii oglądania. 

Inspirujące przykłady zastosowania procesu serwicyzacji można znaleźć również w przemyśle. Między innymi innowacyjny model serwisowania silników Rolls - Royce'a, śledzenie akcesoriów firmy Caterpillar czy wynajem odzieży pracowniczej firmy Lindström.

Odpady tekstylne w przedsiębiorstwach produkcyjnych

Odpady tekstylne to problem globalny. Świadczą o tym statystyki, według których sami obywatele Unii Europejskiej wyrzucają co roku ponad 5,8 miliona ton tekstyliów. Firmy produkcyjne, sprzedawcy detaliczni i inne branże przyczyniają się do tych statystyk, podczas gdy rozwiązaniem może być zwykła wypożyczalnia odzieży bądź tekstyliów.

W praktyce polega to na zaprojektowaniu i zamówieniu odzieży roboczej dla firmy w oparciu o jej potrzeby oraz standardy higieny i bezpieczeństwa obowiązujące w danej branży. W uzgodnionych odstępach czasu są one zbierane, myte, czyszczone i w razie potrzeby naprawiane. Po tej konserwacji, czysta odzież jest zwracana do pracowników. Dzięki temu wszystkie prace konserwacyjne są wykonywane z należytą starannością, a pracownicy zawsze mają czyste i naprawione ubrania robocze.

Jednocześnie wysokiej jakości materiały, niezbędne naprawy i regularne czyszczenie przedłużają żywotność odzieży roboczej, a tym samym przyczyniają się do zmniejszenia ilości wytwarzanych odpadów tekstylnych. W ten sposób zbiórka tekstyliów po zakończeniu ich użytkowania i ich późniejsze przetwarzanie realizuje zasadę obiegu materiałów. 

Jak jest w Polsce? 

Do wiodących firm świadczących usługi tekstylne należy Lindström, która ma 175 lat doświadczenia w branży tekstylnej. Statystyki w Raporcie Zrównoważonego Rozwoju mówią, że tylko w 2020 roku udało im się naprawić 4,5 miliona sztuk tekstyliów, wyprodukować 157 000 zasłon ochronnych wielokrotnego użytku, zobowiązując się jednocześnie, że do 2025 roku 100 procent ich produktów będzie poddawanych recyklingowi po zakończeniu cyklu życia.

Lindström ma bardzo szeroki wachlarz usług, od odzieży roboczej, po szmaty do sprzątania i zasłony ochronne. Jednocześnie usługa jest jak najbardziej spersonalizowana, dostosowana do indywidualnych potrzeb klienta, jego sektora działalności rynkowej lub wymogów prawnych.

Przykładowo, zanieczyszczenia przemysłowe, które często są klasyfikowane jako odpady niebezpieczne, stanowią problem dla wielu firm produkcyjnych, ponieważ ich utylizacja jest regulowana prawnie. Jeśli skorzystasz z usług Lindström w zakresie wynajmu ściereczek przemysłowych lub mat chłonnych, będziesz mieć zapewnione regularne czyszczenie tkanin, a także możesz zażądać raportu na temat ilości usuniętych odpadów niebezpiecznych. Z usługi tej korzysta również np. firma Raskone, zajmująca się naprawą i serwisem pojazdów użytkowych, która jest jej klientem od lat 90’.

Korzystanie z usług firmy Lindström świadczącej usługi tekstylne jest postrzegane jako korzyść ekologiczna. Klienci końcowi mogą to zakomunikować na przykład za pomocą naklejki na drzwiach wejściowych, aby wyróżnić się na tle konkurencji.

Pomimo długiej historii, firma nie przestaje wprowadzać innowacji i niedawno zaprezentowała nowy produkt w postaci zwrotnych toreb na zakupy dla sklepów internetowych, które działają tak samo jak  butelki zwrotne. Produkt, o którym mowa, był odpowiedzią na zwiększone zużycie jednorazowych pojemników transportowych w czasie pandemii. Te bawełniane torby wykonane z używanych prześcieradeł hotelowych mają pomóc w walce z plastikowymi odpadami.

Rozwiązania Lindströma są już popularne w 24 krajach na całym świecie, udowadniając, że cyrkulacyjność i serwicyzacja mogą być drogą, którą należy podążać, ponieważ presja na wdrażanie zasad gospodarki cyrkulacyjnej stale rośnie.

‐ Cyrkl

Cyrkl w mediach